4 Minuten
Wespennest in de grond? Trap er niet in!
Bij wespennesten denkt u waarschijnlijk eerst aan een nest dat in een boom hangt of zich op zolder bevindt. Toch komt het geregeld voor dat een wespennest onder de grond zit. Vaak ontdekt u zo'n nest pas als het te laat is: u bent net het gras aan het maaien, uw kind raapt een bal op uit de tuin, of u trapt per ongeluk op een klein hoopje zand naast de oprit. Plotseling zijn er tientallen wespen om u heen.
In dit artikel leest u hoe u een wespennest in de grond herkent, welke soorten wespen er zitten, of het echt nodig is om te bestrijden en hoe u dat het beste laat aanpakken.
Hoe herkent u een wespennest in de grond?
Een wespennest in de grond is moeilijker te zien dan een nest aan een dakrand of in een schuur, maar er zijn duidelijke signalen. Let op deze tekenen in uw tuin, oprit of langs het straatwerk:
 |
Een klein hoopje zand of opgeworpen aarde rondom een gaatje in de grond. Dat ziet er vaak uit als een mini-vulkaan. |
 |
Een gat in het gazon, in een border, of tussen de stenen van uw straatwerk. Het gat is meestal niet groter dan een muntstuk. |
 |
Wespen die u uit de grond ziet verdwijnen of er juist uit zien komen, in een vaste vliegroute. |
 |
Activiteit op één plek, vooral op zonnige momenten van de dag. Wespen vliegen af en aan via één ingang of soms via meerdere ingangen. |
 |
Veel wespen in de tuin zonder dat u een nest hoog kunt zien hangen. |
Vaak zit een wespennest in de grond op een beschutte plek: onder een struik, naast een muurtje, in een verlaten muizenhol of onder een grote tegel. De insecten zoeken een goed beschutte ingang die droog blijft en uit de wind ligt.
Welke soorten wespen nestelen in de grond?
Niet alle wespen die u uit een gat in de grond ziet komen vormen dezelfde bedreiging. Het verschil tussen sociale en solitaire wespen is hier cruciaal.
|
|
Gewone wespen (Vespula vulgaris) |
Gewone wespen bouwen hun nest meestal in een holle ruimte boven de grond, maar ze nestelen ook regelmatig ondergronds. Ze gebruiken vaak een verlaten muizenhol als basis en bouwen daar hun papieren nest in uit. Een volgroeid nest van gewone wespen telt 3.000 tot 5.000 individuen.
Bij gewone wespen is meestal sprake van één duidelijke ingang. Ze zijn agressief zodra hun nest verstoort raakt en u kunt bij een aanval een aantal keren gestoken worden in enkele seconden.
|
|
Duitse wespen (Vespula germanica) |
De Duitse wesp lijkt sterk op de gewone wesp en kiest met grote regelmaat voor een ondergrondse nestplek. Hun kolonies kunnen tegen het einde van de zomer wel 10.000 wespen bevatten. Ze zijn iets agressiever dan gewone wespen en vallen sneller aan bij verstoring.
|
|
Graafwespen (Sphecidae) |
Hier wordt het belangrijk: graafwespen zijn een totaal andere categorie. Graafwespen leven solitair, dat wil zeggen dat elk vrouwtje haar eigen nestje maakt zonder kolonie. Een solitair wespennest van een graafwesp bestaat dus niet uit duizenden individuen, maar uit één moeder en haar paar eitjes.
Graafwespen zijn over het algemeen vreedzaam en steken alleen in zelfverdediging. Ze gebruiken hun angel vooral om prooien (zoals rupsen of spinnen) te verlammen, niet om u aan te vallen. Een tuin met meerdere graafwesp-gaatjes naast elkaar oogt soms angstaanjagend, maar de gaatjes horen bij verschillende solitaire wespen die elkaar niet eens als kolonie zien.
Tip om het verschil te zien: komen er continu meerdere wespen tegelijk uit hetzelfde gat? Dan zijn het sociale wespen (gewoon of Duits) en is bestrijding meestal nodig. Ziet u losse wespen die elk hun eigen klein gaatje hebben en zich rustig gedragen? Dan zijn het waarschijnlijk graafwespen die u beter met rust laat.
|
|
Hoornaars in de grond |
De Europese hoornaar nestelt vrijwel nooit in de grond, maar kiest meestal een holle boom of schoorsteen. Bij twijfel altijd een professional inschakelen, want hoornaars hebben krachtigere steken dan gewone wespen.
Is een wespennest in de grond gevaarlijk?
Een wespennest in de grond is met name gevaarlijk omdat het slecht zichtbaar is. Bij een nest in een boom of aan een dakrand houdt u automatisch afstand. Bij een ondergronds nest stapt u of uw huisdier er regelmatig per ongeluk overheen.
Risico's op een rij:
|
Per ongeluk op het nest stappen tijdens grasmaaien, wandelen of spelen. Wespen interpreteren elke trilling als een aanval. |
|
Kinderen die in de tuin spelen en dichtbij de ingang komen. |
|
Huisdieren die nieuwsgierig de geur volgen en hun snuit in het gat steken. |
|
Tuingereedschap dat de ingang verstoort. De grasmaaier is een klassieker bij ondergrondse nesten. |
|
Allergische reactie bij meerdere steken tegelijk, ook bij niet-allergische personen. |
Een wespennest bestrijden is daarom vaak verstandiger dan bij een hooggelegen nest waar u eenvoudig afstand van kunt houden.
Wespen bestrijden in de grond: zelf of door een vakman?
Bij een nest van gewone wespen of Duitse wespen in de grond raden we sterk aan om een vakman in te schakelen. Hier zijn de redenen:
- Onderschatte omvang. Wat u boven de grond ziet (één gat) staat in geen verhouding tot wat eronder zit. Een nest kan zich tot een meter diep uitbreiden.
- Meerdere ingangen. Vooral bij grotere kolonies zijn er soms meerdere ingangen, waardoor zelf afsluiten of behandelen niet werkt.
- Aanvalsbereik. Bij verstoring komen wespen in alle richtingen tegelijk uit de grond, wat vluchten lastig maakt.
- Geen veilige werkpositie. U staat letterlijk bovenop het nest tijdens de behandeling.
Bij graafwespen ligt het anders: deze solitaire wespen vormen meestal geen gevaar en vragen geen bestrijding. Vaak verdwijnen ze na enkele weken vanzelf wanneer hun korte levenscyclus voorbij is.
Wat doet een vakman bij een wespennest in de grond?
Een professionele ongediertebestrijder pakt een wespennest in de grond systematisch aan.
De bestrijder bepaalt welke soort wespen zit in het nest, hoe de aanvliegroute loopt en of er meerdere ingangen zijn.
Een volledig beschermend pak met masker is bij grondnesten extra belangrijk omdat de wespen in alle richtingen kunnen ontsnappen.
De professionele bestrijder spuit een speciaal wespenpoeder direct in de ingang van het nest met een poederspuit onder hoge druk. Wespen die in en uit het gat vliegen dragen het middel zelf het nest in.
Binnen 1 tot 3 dagen zijn alle wespen in het nest dood. In die tijd loopt u beter niet over de plek heen, ook al zijn er nog enkele werksters actief.
Pas wanneer er geen activiteit meer is, dicht u het gat met aarde of zand. Niet eerder, want anders zoeken de wespen alternatieve uitwegen.
Methoden die u beter níet zelf probeert
Op internet circuleren tientallen "huis-tuin-en-keukenmiddelen" voor een wespennest in de grond bestrijden. Het overgrote deel ervan is gevaarlijk, ineffectief, of allebei.
|
|
Kokend water gieten |
Veel mensen proberen het, maar wespen in de grond verdrinken is haast onmogelijk. Kokend water doodt slechts de wespen in de bovenste cellen, niet de rest die zich diep onder de grond bevindt. De rest van de kolonie raakt razend en valt aan. Daarbij verbrandt u uw eigen huid als u te dicht in de buurt staat.
|
|
Vuur of brandbare middelen |
Brandspiritus, benzine of vuurmakers in het nest gooien is levensgevaarlijk én een serieus brandgevaar voor uw tuin, vooral in droge zomers. Chemische brandstoffen verontreinigen bovendien de grond.
|
|
De struik of plant verwijderen |
Sommige mensen kappen de struik of bosjes waar het nest onder zit. De wespen vliegen dan massaal uit en u staat midden in de zwerm.
|
|
Het nestje dicht stoppen |
Ook wespen knagen zich hier snel doorheen, of vinden een uitweg via een tweede gat. Een nest snel dichtmaken werkt nooit.
|
|
Een nestje weghalen door te graven |
Dit is wellicht de gevaarlijkste poging. Alle wespen zullen uit het nest komen. U bent in enkele seconden omringd door honderden agressieve insecten.
Wespennest verwijderen of in de grond laten zitten?
Soms hoeft u niets te doen. Bij een wespennest in de grond op een afgelegen plek waar u nooit komt, en zonder kinderen of huisdieren in de buurt, kunt u het nest gewoon laten zitten. Eind oktober of begin november sterft de hele kolonie vanzelf uit door de kou. Alleen jonge koninginnen overleven, en die zoeken een nieuwe plek voor volgend jaar. Een verlaten ondergronds nest wordt nooit opnieuw bewoond.
Laat het nest dus zitten als:
- Het nest in een afgelegen hoek van uw tuin zit waar u nooit komt.
- Er geen kinderen of huisdieren in de buurt komen.
- Er geen overlast is rond uw terras of zithoek.
- U vermoedt dat het om solitaire graafwespen gaat (geen kolonie, geen gevaar).
Bestrijd het nest wel als:
- Het zit op uw oprit, naast het gazon, of in de speeltuin.
- U regelmatig wespen in en uit ziet vliegen op een drukke loopplek.
- U kinderen of huisdieren heeft die de tuin gebruiken.
- Iemand allergisch is voor wespensteken.
Veelgestelde vragen over wespennest in de grond
Sociale wespen (gewoon of Duits) gebruiken samen één ingang en u ziet vrijwel constant meerdere wespen tegelijk. Graafwespen leven solitair en u ziet vaak meerdere kleine gaatjes naast elkaar, met telkens één wesp per gat. Bij twijfel: laat het inspecteren door een vakman, dat is altijd gratis.
Doe dit nooit terwijl er nog wespen actief zijn. Wespen knagen zich door het materiaal heen of vinden een tweede uitweg. Pas als alle wespen dood zijn (1 tot 3 dagen na een professionele behandeling) kunt u het gat veilig dichten.
Beter niet. Wespen voelen elke trilling van uw voetstappen en interpreteren dat als een aanval. Als wespen zich bedreigd voelen, kunt u binnen seconden een aantal keren gestoken worden door wespen die u nog niet eens heeft gezien.
In principe wel, maar het is gevaarlijk en zelden effectief. Bij een nest van gewone wespen of Duitse wespen raden we het sterk af. Bij graafwespen is bestrijding meestal niet eens nodig.
Een Belgische wespenkolonie sterft vanzelf uit in oktober of begin november. Alleen jonge koninginnen overwinteren en starten in het voorjaar een nieuw nest, op een nieuwe plek.
Bijna nooit. Een verlaten ondergronds nest wordt niet opnieuw bewoond. Het kan wel zijn dat een andere koningin in de buurt nestelt als de plek aantrekkelijk is. Een vakman geeft u na de behandeling tips om dat te voorkomen.
Inspecteer in mei en juni uw tuin op kleine gaatjes met opgeworpen aarde. Vul oude muizenholen op zodra u ze ontdekt. Houd uw tuin opgeruimd, zonder hoopjes hout of stenen waaronder wespen zich kunnen verschuilen.
Verlaat eerst rustig en zonder zwaaiende bewegingen het terrein. Koel de plek met ijs of koud water. Bij meerdere steken, steken in mond/keel, of een allergische reactie (zwelling, ademnood) onmiddellijk een arts of de spoeddienst bellen.
1
